Giełda upadła, pieniędzy nie ma, a fiskus liczy przychód. PIT od kryptowalut klientów Zondacrypto

Klienci Zondacrypto, którzy przed blokadą giełdy zamienili kryptowaluty na złote, mogą mieć problem z urzędem skarbowym. Business Insider Polska opisał 29 września trzy interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, z 23 czerwca, 7 lipca i 22 lipca 2026 roku. Wniosek z nich jest jeden: wymiana kryptowaluty na środki płatnicze na giełdzie tworzy przychód, a to, że giełda później tych pieniędzy nie wypłaciła z powodu upadłości, tego przychodu nie obniża. Od nadwyżki przychodu nad kosztami należy się 19 proc. PIT.

Spójrzcie na to oczami klienta. Kliknąłeś sprzedaj. Na ekranie pojawiły się złotówki. Potem giełda upadła i tych złotówek nigdy nie zobaczyłeś. A urząd mówi: przychód był, więc podatek też jest. Prawnie da się tego bronić, bo przychód powstaje w chwili wymiany. Ale podatek od pieniędzy, których człowiek nigdy nie dostał, to etatyzm w wydaniu księgowym.

Co mogą zrobić klienci giełdy

KIS wskazał jednocześnie, że udokumentowane wydatki na zakup kryptowalut można wykazać jako koszty w PIT-38, mimo utraty środków, którą we wniosku o interpretację opisano jako skutek oszustwa. Koszty, których nie da się wykorzystać w danym roku, można rozliczać w kolejnych latach bez limitu czasowego. Interpretacja indywidualna dotyczy konkretnego stanu faktycznego z wniosku, więc nie jest automatycznym wezwaniem do zapłaty dla każdego klienta. Każdy, kogo to dotyczy, powinien policzyć swoją sytuację z doradcą podatkowym.

Ministerstwo Finansów może ten problem rozwiązać. Minister finansów wydaje interpretacje ogólne, ostatnio 24 września w innej sprawie, więc może wydać taką interpretację także tutaj albo zaproponować zmianę ustawy, tak by przychód, którego nie dało się wypłacić z powodu upadłości giełdy, nie był opodatkowany. Każda złotówka zostawiona w kieszeni obywatela pracuje lepiej niż w budżecie, a już na pewno ta, którą obywatel właśnie stracił.

Kto miał pilnować rynku

Według relacji Money.pl i Onetu Komisja Nadzoru Finansowego nie miała kompetencji nadzoru nad giełdami kryptowalut, bo nie wyznaczono organu nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów. Ustawa o rynku kryptoaktywów, która wdrażała unijne rozporządzenie MiCA i dawała ten nadzór KNF, trzy razy trafiła na weto prezydenta Karola Nawrockiego: 1 grudnia 2025, 12 lutego i 11 czerwca 2026 roku. Prezydent uzasadniał, że to nadregulacja, która wypchnie polskie firmy za granicę.

Premier ostro atakował prezydenta za te weta i zrobił z nich polityczną amunicję. Michał Białek mówił o tym w programie Horyzont Polityczny #0022 i to jest nasze stanowisko: ta ustawa nie ochroniłaby klientów Zondacrypto. Wypychałaby polskie firmy kryptowalutowe za granicę, gdzie KNF i tak nie miałaby nad nimi żadnej władzy, i dawałaby regulatorowi tylko złudzenie kontroli. Afera Zondacrypto nie jest aferą jednej partii. To afera całego układu POPiS, w którym każda strona szukała w niej politycznego zysku.

Kto w tym wszystkim traci

I tu wracamy do podatku. Przez całą tę historię politycy obu stron pytali, komu afera się przyda. Nikt nie pytał, czy ludzie, którzy zaufali logo na koszulce piłkarza, odzyskają oszczędności. Teraz państwo, które przez lata nie potrafiło zbudować sensownych reguł dla tego rynku, jako pierwsze zgłasza się po pieniądze klientów upadłej giełdy. Dopóki Ministerstwo Finansów tego nie zmieni, tracą oni dwa razy: raz na giełdzie, drugi raz w urzędzie skarbowym. Pełną opinię Michała Białka o aferze znajdziecie w dziale Opinie.

Źródła

• Business Insider Polska: fiskus żąda podatku od klientów Zondacrypto
• Superbiz: upadek Zondacrypto, fiskus chce podatek od pieniędzy, których nie ma
• Kancelaria Skarbiec: Zonda, PIT od kryptowalut, których nie było
• interpretacje-podatkowe.org: strata na kryptowalutach a podatek
• Money.pl: Zondacrypto była blisko ucieczki na Cypr
• Onet: afera Zondacrypto, o co chodzi
• Money.pl: weto po raz trzeci, Nawrocki zdecydował ws. ustawy o kryptoaktywach
• Polsat News: trzecie weto w sprawie kryptoaktywów
• Horyzont Polityczny #0022: Zondacrypto to afera POPiSu (nagranie)